04.06.19 01:50 Alter: 17 days

مرادعظيمی: جستار اداره شورائی جامعه

Kategorie: Nachricht

 

 

پديدار شدن مقوله شورا به مثابه ساختار نوينی برای اداره جامعه به انقلاب بورژوا دموکراتيک مشروطه سلطنتی انگستان و جنگ داخلی در سالهای 1648- 1641 برمی گردد. برمتن کشمکش بين استبداد چارلز اول و پارلمان دو گرايش ˮبرابری خواهان، Levellers(1)“ و ˮگودال کنان، Diggers“ (2) ظهور کردند.

جرالد وينستلی رهبر گودال کنان می گفت: ˮزمين از آن کسی است که در آن کشت می کند“، مظهری از آرمان اشتراکی يا کمونيستی پيش از اينکه در نيمه اول قرن نوزدهم کارگران پاريس نمادش باشند. وقتی شورای سربازان و افسران جزء در جريان انقلاب تشکيل گرديد ارتباط نزديکی با بخش غير نظامی هر دو جنبش گودال کنان و برابری خواهان دايرکردند. در پی پيروزی نظامی پارلمان برپادشاه، پارلمان انگلستان ترسان از راديکاليسم ارتش، تلاش کردند با چارلز شکست خورده سازش کرده و ارتش را منحل و يا برای جنک به ايرلند گسيل کنند. شورای سربازان و افسران مادون مقررات سلسله مراتب نظامی را زير سئوال برده و بحث و مجادله بين آنها و ژنرالها در کليسای پاتنی در غرب لندن برای دموکراتيزه کردن جامعه رخ داد...

دوقرن بعد، در اواخر سال 1870، کمون، درحقيقت شورای پاريس، اولين ساختار شرکت مستقيم مردم در اداره جامعه را بشارت داد. کميته اجرائی کمون از سوی مردم شهرداری های نواحی مختلف پاريس انتخاب شدند و به مردم شهرداری ها پاسخگو.

تا برآمد کمون، دولت های سرمايه داری فرانسه اختيارات مديريت شهرداری های کشور را تعيين می کردند، شهرداری ها تابع تصميمات دولت مرکزی و نهادهائی سلسله مراتبی با قدرت اجرائی از بالا به پائين بودند. تحول شهرداری های پاريس از نهادهائی سلسه مراتبی به ارگان های قدرت مستقيم مردم شهرداری های پاريس در انتخاب و عزل نماينده ها، سامانه شهرداری ها را از نهادهائی ايستاده روی سر به سازه هائی روی پا دگرگون کرد. با اين نوآوری، شهرداری های پاريس نفس وجود قدرت دولت مرکزی سرمايه داری را زير سئوال بردند. ولی، اهميت و جايگاه اين استحاله و تلاش برای دگرديسی شهرداری های گونه سرمايه داری به شهرداری ها يا کمون های از پائين درک نشد. مارکس در اثرش جنگ داخلی در فرانسه اقدامات کمون را برشمرد، ولی پديده نوين تبديل شهرداری های پاريس از ارگان هائی از بالا و پسند دولت سرمايه د اری به ساختارهائی از پائين به بالا مورد توجه قرارنگرفت. آنچه بعدها سنت چپ شد، وارد کردن بخشی از اقدامات کمون در برنامه های سياسی شان گرديد، ونه اينکه از هر تلاش و فرصتی برای ذهنيت سازی و سازماندهی شهرداری ها يا کمون های محلات به مثابه قدرت مستقيم مردم بهره گيرند.(در خيزش وال ستريت نيويورک به سال 2011، در بيش از 800 شهر آمريکا تظاهرات برگزار گرديد، ولی به فکر کسی خطورنکرد، با برگزاری همايش در شهرداری ها، Local authorities ، نماينده هائی را با خواست های معينی انتخاب کرده و به نيويورک گسيل کنند).

بعداز کمون،شورای، پاريس و گذشت نيم قرن، در اواخر جنگ جهانی اول شوراهای کارگری وسربازان در روسيه، بخشن شوراهای کارگران و سربازان در آلمان و تاسيس جمهوری شورائی مجارستان، شورای کارگران تورين و ميلان ايتاليا و شورای کارگران کلايد سکاتلند ظهور کردند. ولی، به جز شوراها در روسيه، ديگر شوراها سرکوب شدند. در روسيه شوراها به زائده حزب کمونيست روسيه تنزل کردند.

 

شورا، Council، دارای دو خصلت: تشکلی دموکراتيک و ساختاری برای اداره مستقيم و برابر اجتماعی روستا، شهر، استان و کشور. دولت های سرمايه داری چه ليبرال و ديکتاتوربا سوء استفاده از سجيه دموکراتيک شورا و با دگرگونسازی محتوايش نهادهای اداره شهرداری ها- کمون، کاميونيتی، لوکل اثوريتی- را سامان داده اند. در 24 اکتبر 1945، تشکيل سامان ملل متحد با برگزاری جلسات سالانه و برقراری شورای امنيت دائم اعلام گرديد. شورای امينت شامل 15 عضو و ازاين تعداد 5 نماينده از کشورهای آمريکا، روسيه، انگلستان، فرانسه و چين حق وتو دارند. اخيرن با خيزش ميليونی مردم سودان عليه ديکتاتوری عمر البشير، چند نفر ژنرال سودانی شورای ژنرال ها را خبردادند. اين چند مثال نمادهائی تحريف شده از ساختار شورائی.

 

تاريخ شوراها در ايران

با پيروزی انقلاب بورژوادموکراتيک ايران، اولين قانون انجمن های ايالتی و ولايتی برگرفته از تجربه کشورهای غربی در تاريخ 22 ارديبهشت سال 1288 به تصويب نمايندگان مجلس شورای ملی رسيد. بيش از نيم قرن بعد، در سال 1341رژيم ديکتاتوری شاه در فرايند اصلاحات ارضی و رشد سرمايه داری پيش نويس قانون تاسيس انجمن های ايالتی و ولايتی را در تاريخ 16 مهر1341 منتشرشد. آخوند ها به علمداری خمينی، ابوبکر البغدادی فردای ايران، شديدن با پيش نويس قانون انجمن های ايالتی و ولايتی، وبا اصلاحات ارضی(3)، دادن حق رای به زنان و همچنين تغيير سوگند از قرآن به کتاب مقدس(4) مخالفت کردند.

دربرآمد خيزش عليه رژيم ديکتاتوری شاه، با تائيد خمينی تشکيل شورای انقلاب غيبی در تاريخ 22 دی ماه 1357 اعلام شد. سپس با به قدرت رسيدن جريان ايدئولوژی مذهب شيعه، شوراهای اسلامی با هدف تخطئه و ازبين بردن شوراهای کارگران موسسات توليدی- خدماتی طراحی شدند. گرچه، شوراها در کشورهای توسعه يافته ˮدموکراتيک“ و دولت های ديکتاتوری نهادهائی با کاستی های گوناگون و از بالا سامان يافته اند، در جمهوری اسلامی داعش(5)، اساس شوراهای اسلامی از بالا و شرط باورمندی به ايدئولوژی مذهب شيعه زشت ترين نمونه شوراها را بروزداد.

شوراهای اسلامی درموسسات توليدی-خدماتی با تلاش کارگران به عنوان جزئی از دستگاه امنيتی رژيم مشروعيت شان را از دست داده، رسوا و بی اعتبارشده اند. ولی اعمال اختناق وسرکوب رژيم مانع از سامان يابی شوراهای کارگری در موسسات توليدی-خدماتی گرديده است. بااين همه، تلاش های فعالين کارگری فداکار برای سازمان دادن وبهم آمدن کارگران موسسات توليدی-خدماتی در گونه هائی از تشکلات دموکراتيک از پائين همچنان ادامه دارد. سنديکای شرکت کارگران نيشکر هفت تپه، شورای هماهنگی تشکل های صنفی فرهنگيان سراسر کشور، اعلام موجوديت شورای بازنشستگان و مستمری بگيران ايران به تاريخ 15 آبان 1397، سنديکای رانندگان شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه ... تلاش های ارزنده بخش های گوناگون طبقه کارگر ايران در سامان دادن تشکلات مستقل از از دولت و به گونه ای ساختارهائی از پائين و اينجا و آنجا با اشاره به اداره شورائی جامعه را می نمايانند.

 

شوراهای اسلامی شهر و روستا

برابر با قانون مصوبه شوراهای اسلامی، شوراهای اسلامی شهر و روستا در سال 1375، بطور جداگانه با رای مردم همان حوزه انتخاب می‌شوند. شورای هراستان از نمایندگان منتخب شوراهای شهرستان‌های تابعه هر استان تشکیل می‌شود. بلحاظ صوری شوراهای اسلامی شباهتی با چهارچوب های معمول ساختارهای شورائی دارند، ولی، از منظر محتوا هيچ قرابتی با شوراهای واقعی. مضاف براين، دستگاه های امنيتی رژيم به انحاء مختلف در فرايند انتخابات شوراهای اسلامی شهرو روستا دخالت می کنند. چند ماه پيش صلاحيت آقای وکيلی در انتخابات شورای شهر يزد به دليل باورمندی به مذهب زرتشت مورد انتقاد شورای نگهبان، دستگاه تفتيش عقايد، رژيم واقع شد.

طيفی از مخالفان با رد کليت رژيم، گفتن هر سخنی از شوراهای اسلامی شهر و روستا را مردود می شمارند. ولی، نفس وجود شورا در رژيم ج ا د، همانند ذهنيت مرسوم گفتن خدا حافظ، يک ذهنيت بسياربدوی از سامان شورائی را تداعی می کند. در تعميق ذهنيت و ادراک ژرف مردم فراگير از شورا، درگشايش فضای آزاد، مردم محلات وشهرها خواهند توانست محتوای شوراهای اسلامی شهر و روستا را تخليه و با مضمون واقعی شورا انباشت کنند. همچنين، به اين نکته اشاره نمود که در همين شوراهای شهرو روستا مردم با طرح خواست های معينی برای بهبود محيط شان می توانند به نامزدهای معتمد و متعهد به انجام خواست هایشان در انتخابات شورای شهر رای دهند. نمونه های متعددی ازحساسيت شرکت مردم در انتخابات شورای شهرمشاهده شده است که در بروز دخالت و تقلب عوامل رژيم اقدام به اعتراض کرده اند. مواردی از اعتراض مردم عليه اعمال نفوذ دستگاه های رژيم مانند اروميه، مريوان و ايلام را يادآورشد.

يک تفاوت عينی بين سامان دادن تشکل های گوناگون درموسسات توليدی-خدماتی و فراترهمچون شورای سراسری بازنشستگان ومستمری گيران با بر خورد به شوراهای شهر و روستا وجود دارد. دراين دومی و درنبود شرائط لازم(6) برای تشکيل شوراهای واقعی از پائين و مستقل از شوراهای دولتی شهر و روستا، مردم با هدف عملی شدن مشکلاتشان در شوراهای اسلامی شهر وروستا شرکت می کنند. نامزدهای انتخابات رياست جمهوری و مجلس شدين توسط شورای نگهبان،دستگاه تفتيش عقايد، کاملن غربال می شوند. گرچه، درخصوص انتخابات شوراهای شهرامکان دخالت عوامل رژيم وجود دارد، با اين وصف، انتخابات شوراهای شهر حاکی است که در شهرهائی مردم نامزدهای مورد اعتمادشان را گزينيدند و عليه تقلب عمال رژيم اعتراض کرده اند. اين شواهد نشان می دهند که در مواردی مردم با حساسيت در انتخابات شورا های شهر نوعی از دخالتگری از پائين را در شوراهای اسلامی کنش می کنند.

بايد تاکيد کرد شرکت هرچه بيشتر مردم با خواست ها و تعيين کانديدهای معتمد در انتخابات شوراهای شهر، از يک سو، روحيه انفعال را چالش کرده و دخالت وتقلب درانتخابات را برای عوامل رژيم مشکل تر می کنند، از طرف ديگر، مردم فراگير با شرکت شان در انتخابات شوراهای شهر با مطالبات معين وگزينش نامزدهای متعهد برای پيگيری و انجام خواست هايشان در شورای شهر، در دل ج ا د درجه ای از دموکراسی و کنش از پائين و اداره شورائی را تجربه می کنند. تصور کنيد مردم فراگير يک و بهتر چندين شهر با مطالبات معين و گزينش کانديدهای متعهد برای بهين کردن شهرشان شرکت کرده و متحد و پيگيرانه از کانديدهايشان پشتيبانی کنند، بی اغراق دخالت فراگير مردم اعمال نفوذ عوامل محلی رژيم را خنثی خواهند کرد.يک استناد. مبارزه شجاعانه زنان عليه تحميل حجاب، رژيم ضد زن جاد را به اندازه زيادی عقب زده است. سلیمان ملک‌زاده، جانشین معاون حقوقی و امور مجلس نیروی انتظامی ایران گفت: زنانی که بدون حجاب در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند چندين بار هوشدار گرفته و در صورت تکرار دادگاهی شده و به حبس از ۱۰ روز تا ۲ ماه و یا از ۵۰ هزار ريال تا ۵۰۰ هزار ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد"- ديگر خبری از شلاق زندن نيست. سليمان ملک زاده اضافه کرد که نیروی انتظامی به عنوان ضابط عام "امروز نه با بدحجابی بلکه با بی حجابی برخورد می‌کند".

 

ذهنيت سازی اداره شورائی جامعه

دراعتراضات کارگران سنديکای شرکت نيشکر هفته تپه 27 آبان1397، اسماعيل بخشی در گردهمائی دزفول ندا داد: نان، کار، آزادی، اداره شورائی و بيش از 5000 نفر کارگر به ندايش جواب دادند، نان، کار، آزادی، اداره شورائی. اين شعار کارگران نيشکر فراتر از بعد همايش دزفول بس گسترده تر از طريق فضای مجازی اينترنتی پژواک يافت. سردادن شعار اداره شورائی عالی است، ولی بايد از حد شعارفراتر رفت و درک عميقی از پايه و اساس شورائی جامعه کسب نمود:

1- ايران کشوری سرمايه داری است. اساس و بنياد روابط سرمايه داری استثمار نيروی کار کارگر با نيت تصاحب ارزش اضافی و انباشت سرمايه است. سرمايه سيری ناپذير بايد رشد کند. هرکس که برای تامين معاش زندگی اش هيچ وسيله ای غيراز فروش نيروی کار فيزيکی/فکری نداشته باشد، کارگر و برده مزدی است. با اين تعريف پزشکی که برای وزارت بهداشت و يا کلينيک های خصوصی کار می کند، کارگراست. تا سال 2015، بويژه در آمريکا و انگلستان واژه کارگر محو شد وهمه ميدل کلاس يا بورژواشدند. ولی، ازآنموقع که برنی سندرز از کارگر و سوسياليسم دموکراتيک سخن گفت، درادامه اش هم از کارگر وهم ازسوسياليسم اعاده حيثيت شد.اکنون واژگان کارگر، طبقه کارگر و سوسياليسم گفتمان رايج در آمريکا گرديده است. سخن کوتاه، در شان و قدرت طبقه کارگراينکه اگر يک روزکارگران شاغل درموسسات توليدی-خدماتی اقدام به اعتصاب کنند کل چرخ جامعه سرمايه داری ايران از کار می افتد. ولی، اگر کل پزشکان ايران اعتصاب کنند در نهايت بخش بهداشت دچاراختلال می گردد.

اداره شورائی برابرجامعه يعنی اداره شورائی جامعه توسط مردم با هدف غائی لغو بردگی مزدی. تا بردگی مزدی از بين نرود سرمايه می ماند ونابرابری.

2- درک ازمفهوم صحيح دولت و اداره شورائی جامعه. دولت نه نهادی فراطبقاتی، بیطرف، خدمتگزارمردم ونه دستگاهی ازلی ابدی است. دولت دستگاه سلطه يک طبقه عليه طبقه ديگر و مردم عام است. حتی چپ ترين دولت سرطان قدرت مستقل از مردم را پرورش می دهد. نمونه اش ˮروسيه شوروی“. پديدار شدن دولت به زمانی حدود 5500 سال پيش برمی گرد. و حال آنکه جوامع کمونی بی طبقه و بدون دولت براساس مادر سالاری و احترام والا به زنان با برابری اجتماعی، همبستگی و معياراخلاق اجتماعی صدهاهزارسال قدمت داشته است. با انتقال قهری مادرسالاری به پدرسالاری يا مردسالاری وظهوردولت ، نابرابری، جنگ، تجاوز، برده داری، تنزل موقعيت زنان به آلت عيش مرد... از آن زمان خصلت دولت را همچون دی ای ان،ِDAN، انسان تا به امروزبرتمام جوامع طبقاتی چه پروژه اروپائی برده داری، فئوداليسم و سرمايه داری و چه وجه توليدهای قاره های ديگر کوبيده است.

3- مردسالاری. همه جا باسايه روشنی های کم وبيش حکومت های سرمايه داری مردسالاری اند. هرروزدراقصی جهان زنان را می کشند، به زنان تجاوز می کنند، خشونت خانواده از سوی مرد بيداد می کند. جاد در رديف نمونه های بسيار غيرانسانی وخشن مردسالاری را نمايندگی میکند. سنت مردسالاری طبقه کارگر را دو شقه نموده است. مرد کارگر زنش را نه همپيوند درد و رنج و استثمار و ميدان مبارزه طبقاتی بلکه زن خانه دار می بيند. مردسالاری برتری مرد را توجيه و تمکين زنان به برتری مرد را ذهنيت سازی می کند.

4- ايدئولوژی های سکولار و ايدئولوژی مذهب، سياست و فرهنگ روابط سرمايه داری. درابتدابگويم ايدئولوژی مذهب شيعه جاد در خدمت روابط سرمايه داری است. جاد با استفاده ازايدئولوژی مذهب شيعه بهشت واقعی برای سرمايه دار ها و جهنم راستين برای طبقه برده مزدی فراهم کرده است. نقد ايدئولوژی ها، سياست ها و ذهنيت های سرمايه داری های به اصطلاح سکولارو جاد جزء مکمل آگاهی از سوخت و ساز اداره شورائی جامعه است. خم شدن يک سو به مبارزه اقتصادی طبقه کارگر- درحقيقت سازمان دادن بخشی از کارگران شاغل مرد و حذف کارگران زن- و ناديده گرفتن سياست، فرهنگ وذهنيت های گوناگون جامعه سرمايه داری ضعف کلان چپ بوده است.

5-اکولوجی يا بوم زيست. دکارت اين حکم را بيان کرد: من فکر می کنم، پس من هستم.بورژوای به شتاب اين حکم نادرست دکارت را قاپيد. در عرصه بوم زيست بورژوازی شد سوبجکت و طبيعت اوبجکت. با حکم دکارت سرمايه داری مجاز شد تا امروز اين ابجکت، طبيعت، را برای هدف ناميمون توليد برای سود تخريب کند. جاد همان رفتار سرمايه داری جهان را با گستاخی بر سرطبيعت ايران وارد کرده است.

6- دموکراسی، پرورش روحيه همبستگی و يادگيری و ياد دادن اخلاق اجتماعی، حق بيان، نوشتن، انتفاد و حق تشکل، لغو اعدام ووو

برای پرورش ذهنيت سازی از اداره شورائی جامعه سزاوار است موضوعات برشمرده در بالا و هرموضوع محوری از قلم افتاده نقد و تدقيق گرديده وبا بهره گيری ازفضای مجازی، منازل کارگری و هر شکاف وفضای ممکن تبليغ و ترويج گردند. با اين نگرش ذهنيت ضد جاد ضد سرمايه داری در جامعه ايران جوانه خواهد زد.

 

مرادعظيمی

30/05/2019

 

ملاحظات

1- ˮقراداد مردم“ ˮبرابری خواهان، لولرها“ بن پايه قرارداد ˮژان ژاک روسو“ قانون اساسی آمريکا، دول ديگرو منشور حقوق بشر سازمان ملل گرديد. قرارداد مردم شرط داشتن دارائی برای شرکت درانتخابات پارلمان و سيستم گنديده تقسيم کشور برای انتخاب نماينده را مردود می شمرد، و دوره انتخابات پارلمان را به يک سال کاهش می داد و غيره.

مروجين،آژيتاتورها،ی سربازان و افسران مادون با حمايت فعالين غير نظامی سندی را برای بحث با ژنرال ها در کليسای پاتنی ارائه دادند که تا آن زمان بی سابقه بود:

• وجدان آزاد در انتخاب مذهب( اين حق هرکسی است که خدايش را پرستش کند و نه فردی يا نهادی انحصارطريق پرستش را داشته باشد).

• لغو سربازی جباری( چونکه برای اعلام جنگ هميشه ثروت و امکانات در اختيار پارلمان بوده است، هرگز نبايد مردم را وادار به جنگ کرد- هم اکنون وجدان های آگاه با امتناع از رفتن به جبهه جنگ به عنوان خائن به وطن مجازات می شود)

• عفو عمومی برای تمام کسانی که در جنگ داخلی درهردوجبهه جنگيدند.

• قوانين پارلمان نبايد به سود فردی، بلکه برای همه بطور برابر اجرا گردد. نبايد برپايه شغل، تملک، خصيصه، درجه، تولد يا محل زندگی بين مردم فرق گذاشت.

• پارلمان نبايدقوانينی زيانبخش به سلامتی يا رفاه مردم تصويب کند. ˮکتاب برابری خواهان و بحث پاتنی“، انتشارات ورسو، سال 2007، با مقدمه جفری رابينسون حقوق دان حقوق بشر بين المللی

 

2- در اول آوريل سال 1647 جرالد وينستلی و هواداران اش گودال کنان زمين های عمومی يا اشتراکی را در سنت جورجس هيل ساری بدست گرفتند. گودال کنان کولونی های ديگری در باکمشايرو نورثامتون شاير ساختند. هدف گودال کنان اين بود که زمين ها را کاشته و مواد غذائی را به هرکسی که به آنها می پيوست، مجانی توزيع کنند. زمين داران از اقدام گودال کنان هراسيدند ودر سال 1650 با تشکيل مزدوران گودال کنان را شکست داده و کولونی شان از بين بردند . جرالد وينستلی در يکی از نوشته هايش در سال 1652، بحث می کرد که اساس اجتماعی مسيحيت مالکيت خصوصی و کارمزدی را لغو می کند... با تکيه بر انجيل، جرالد وينستنلی يک جامعه کمونيستی با ساختار غير سلسله مراتبی را مد نظرداشت. ويکی پديا

3- شايد بی مناسبت نباشد، اينکه هدفاز اصلاحات ارضی چيست، يکی دوکلمه حرف زد. تاريخن اصلاحات ارضی بدو گونه، اصلاحات ارضی انقلابی از پائين گونه فرانسه و از بالا شق پروسی. ولی سرانجام هردو چيزی جزء سلب مالکيت از دهقان و دگرگونی اش به کارگر، يا برده مزدی نبوده است.

4-تغيير سوگند از قرآن به کتاب مقدس اقدامی صحيح بوده وبه شهروندان غير مذهب شيعه بويژه بهائی ها فرصت شرکت در کنش های اجتماعی مانند انتخابات مجلس را اعطا می کرد.

5- انتساب صفت داعش به جمهوری اسلامی بی جانيست. مگراينها سنگرسار نکردند، يا چندين هزار زندانی عقيدتی را بیرحمانه قتل عام نکردند ووو.

6-برای نقد شوراهای موسسات توليدی-خدماتی، علاقمندان به نوشته ˮ بازنگری شکست انقلاب 1357 از مراد مراجعه کنند.

6- نمونه های متنوعی از کنش های از پائين، نظير فعالان محيط زيست، فراهم کردن مکان زيست به زنانی که با خشونت در منزل مواجه می شوند، ياری به کودکان خيابانی؛اخيرن زن جوانی درکرمانشاه کتابخانه سيارداير کرده، تعدادی کتاب را با خود برده و به دخترها کتاب می خواند. با داشتن حساسيت اجتماعی دختر و پسران جوان می توانند ابتکارهای اجتماعی گوناگونی را کنش کنند. در همه کشورها فوتبال پرطرفداراست. اگر پسران دوستدار فوتبال سنت زشت مرد سالاری را چالش کرده و اعلام کنند اگر ممنوعيت ورود دختر ها برای تماشای فوتبال برچيده نشود آنها تماشای مسابقات را تحريم خواهند کرد، تصور کنيد چه خواهد شد.

 

 




Gozareshgar
info@gozareshgar.com