18.04.15 02:40 Alter: 2 yrs

*» شهنام شرقی :ما همچنان دوره می کنیم، شب را و روز را، هنوز را « ، بهناز، خواهرم

Kategorie: Nachricht

 

بعد از آن همه دادگاه رفتن ها و دوندگی ها و زجرکشیدن ها، نگهبان را تنها به دادنِ دیه محکوم می کنندمادر... می فهمی؟ فقط دادنِ دیه... گفتم این دیه تو سرتان بخورد... ارزانی خودتان... دختر دلبندمان راکشته اید و حالا می خواهید دیه بگیریم؟ آه، چه حالی داشتیم آن روزها مادر... هیچ کس، هیچ کس نمی توانداین را بفهمد... دخترت را فقط برای ملاقات با برادر زندانی اش، به این سادگی بکُشند و بعد طلبکارانه از توبخواهند که با گرفتن دیه، همه چیز را فراموش کنی...

1

۲۷ اسفند ماه 1۳۶1 . هیاهویی در بند بود. حادثه ی هولناکی اتفاق افتاده بود. نگرانی و دلهره در چهره ی
یکایک زندانیان موج می زد. همه ی حرف ها دورِ یک موضوع می گشت: امروز کسی بیرون از محوطه ی زندان،
به شکل فجیعی به قتل رسیده است. مقتول یکی از بستگان زندانیان سیاسی است: آمده بود برادرش را
ملاقات کند؛ زنی جوان همراه با دختر خردسال اش. با نگهبان زندان کارشان به بگومگو می کشد و نگهبان
دکمه ی درِ آهنی الکترونیکی را فشار می دهد و سر زن در برابر چشمان وحشت زده ی کودک خردسال اش، در
میان جداره های درِ آهنی، فشرده و له می شود.
مقتول کیست؟هر یک از دیگری سراغ می گرفت. من هم، مانند همه، درگیر همین پرسش بودم.
چند روز بعد، روز ملاقات ده دقیقه ای زندانیان با خانواده هاشان بود. در ملاقات، بیشترِ زندانیان، در لابلای
صحبت هایی که با بستگان شان داشتند، پاسخ به این پرسش را می جستند: چند روز پیش، یک زن جوان،
یکی از بستگان زندانیان، در اینجا، بیرون از محوطه زندان، به شکل فجیعی به قتل رسیده است.
من هم در ملاقات با مادرم همین را پرسیدم. اظهار بی اطلاعی کرد. هنگامی که سراغ خواهرم، بهناز، را
گرفتم، گفت: با خانواده به آمریکا مهاجرت کرده است. در آن مدت کوتاهِ ملاقات، پیگیر چون وچرای
مهاجرت شان نشدم.
پس از پایان ملاقات و بعد از پرس وجوی زندانیان از یک دیگر، همچنان، هیچکس پاسخ را نمی دانست. اما
همه درستیِ خبر را تأیید می کردند: بیرون از محوطه زندان، درست بیرونِ درِ ورودی زندان، زنی به قتل
رسیده است، خواهر یکی از زندانیان سیاسی.
این پرسش، تا دیرزمانی، در پی یافتن پاسخی، در میان زندانیان می چرخید.
***
میانه ی سال 1۳۶۲ ، حاج داوود رحمانی مسئول زندان قزل حصار بود. یک روز پاسداری به بند آمد و از من
خواست وسایلم را جمع کنم. دوستان همبندم، از اینکه شاید می خواهند آزادم کنند، خوشحال بودند. با
وسایلم به زیر بند رفتم. همراه پاسدار از درِ زندان بیرون آمدم. حاج داوود رحمانی منتظرم بود. خیلی آرام و
به راه افتادیم. با خودم فکر می کردم: حاج داوود چه » زیر هشت « با احترام، با من همراه شد و هر دو به سوی
می خواهد؟ چرا گفته اند وسایلم را با خود بیاورم؟ برای چه؟ شاید بخواهند به زندانی دیگر منتقل ام کنند؟
۲
دیری نگذشت که شروع به صحبت کرد. بی مقدمه، ماجرای آن قتل فجیعِ چند ماه پیش در زندان را به میان
آورد و با آرامشی خاص ادامه داد که اگر در مصاحبه ای شرکت کنم و در آن بگویم خواهرم توسط افرادی
ناشناس در جایی دیگر کشته شده است، بی درنگ آزادم خواهد کرد. به حرف هایش گوش می دادم اما تمام
تنم می لرزید. نمی توانستم باور کنم. نمی دانستم حقیقت را می گوید یا قصد به زانودرآوردن ام را دارد. مادرم
گفته بود بهناز به آمریکا مهاجرت کرده است. در تمام راه، که از واحدی به واحدی دیگر می رفتیم، ذره ذره از
هم پاشیده می شدم؛ تصورش برای ام به هیچ روی پذیرفتنی نبود، همه ی دنیا گویی دورِ سرم می چرخید؛
سرگیجه ای وحشتناک و بی پایان. وضعیت عجیبی داشتم. یاد آوری قتلِ بیرون محوطه ی زندان در ماه ها
پیش، یادآوری گفته های مادرم در آن روز ملاقات و اینک آن چه را که حاج داوود، به این سادگی و آسودگی،
همچون یک خبر و ماجرایی معمولی و هر روزه، تعریف می کرد. توان اندیشیدن نداشتم. نمی خواستم باور
کنم. نه، آن پرسش قرار نبود پاسخی داشته باشد، برای هیچیک از یارانِ دربندم... آن هم پس از ماه ها... نه،
او، آن زن جوانی که آنگونه فجیع به قتل رسیده بود، نباید خواهرم، بهناز، بوده باشد... نباید خواهر هیچیک از
ما و یارانِ دربندمان بوده باشد...
حاج داوود همچنان حرف می زد و از من می خواست که در مصاحبه شرکت کرده و حرف های او را تکرار کنم
و آزاد شوم. منتظر بود حرفی بزنم. می خواستم گوش هایم را محکم بگیرم، چشم هایم را ببندم و خودم را از
همه ی دنیا پنهان کنم. نمی دانم در آن حال روحی، چگونه بر خودم مسلط شدم، تنها به یاد دارم که گفتم:
نیاز به زمان دارم.
به بند بازگشتم. خشمگین و بی قرار... تمام وجودم انباشته از کینه و نفرت بود. اندیشه انتقام و به مجازات
رساندن قاتل رهایم نمی کرد... تمام خواب و بیداریم شده بود کابوس و آشوب فکری... چند روز؟ چند ماه؟
چند سال؟ هیچ چیزی نمی توانست آرام ام کند. یادآوری حرف های حاج داوود و پیشنهادِ شرکت در مصاحبه
و آزادی از زندان، و آن لحن آرام و چندش آورش فقط نفرتم را شعله ورتر می کرد و بر بیزاریم می افزود؛
بیزاری از او، از آن نگهبان که نمی دانستم کیست؛ بیزاری از همه ی چیزها و اتفاق ها و کسانی که در بوجود
آوردن این فجایع و این دستگاه جهنمی شرکت داشتند. می دانستم نه گفتن به او، شکنجه های جانفرسا و
سلول انفرادی را در پی خواهد داشت. تنها پاسخْ فرودادن خشم بود و سکوت کردن. این مصاحبه هرگز برگزار
نشد. اما پس از آن، شرایط من در زندان بسیار بدتر از آنی شد که بود. از سوی مسئولان زندان برای مدت ها
شدم. دوستان زندانی ام اجازه نداشتند با من حرف بزنند و این ممنوعیت » تماس ممنوع « و » صحبت ممنوع «
تا مدت ها ادامه داشت.
***
۳
مادرم، سال ها بعد که از زندان آزاد شدم، برای ام تعریف کرد چگونه از طرف حاج داوود رحمانی تهدید شده و
تحت فشار قرار گرفته بود که ماجرای قتل بهناز را باید از من پنهان بدارد.
آمدن بهناز برای ملاقاتِ خارج از نوبت، بر اساس قولی بود که حاج داوود رحمانی به او داده بود.
در خیابان مولوی، برای زایمان بستری » حمایت از مادران « یکی از نزدیکان حاج داوود در بیمارستان
می شود. بهناز که در آن زمان سوپروایزر بخش زایمان بود، از حضور پاسدارانی که برای نگهبانی در
بیمارستان آمده بودند، کنجکاو می شود. پس از کمی پرس وجو، متوجه می شود زن باردار از بستگانِ حاج
داوود رحمانی، رئیس زندان قزلحصار است. از همین روی، از موقعیت پیش آمده استفاده کرده و برای دیدن
من، از وی درخواستِ ملاقاتِ خارج از نوبت می کند. حاج داوود می پذیرد و به او قول و اطمینان می دهد که
خواسته اش را برآورده کند. بهناز از این که به این سادگی توانسته بود اجازه ی ملاقات با من را بگیرد،
خوشحال است: بهتر از این نمی شود؛ گرفتن اجازه ملاقات، آن هم از شخص حاج داوود رحمانی، رئیس زندان
قزلحصار.
- بهناز از شوق و خوشحالی سر از پا نمی شناخت مادر... در آسمان ها می پرید... برای دیدن ات لحظه شماری
می کرد. می گفت رئیس زندان، حاج داوود، به او قول داده است. بهناز و بچه ها سفر نوروزی در پیش داشتند.
آرزویش بود که پیش از سفر ببیندت.
۲۷ اسفند ۶1 ، دو روز مانده به عید، خواهرم به همراه دختر پنج ساله اش**، با یک جعبه شرینی، با امید و
شوق، برای دیدارِ من به زندان می آید. به نگهبان درِ ورودی می گوید: حاج داوود رحمانی، رئیس زندان، به
من قول داده و گفته است که می توانم برادرم را ملاقات کنم.
مطمئن است که نگهبان نمی تواند روی حرف و قول رئیس زندان حرفی بزند. حتماً به او خواهد گفت: چند
لحظه صبر کنید تا با مسئول زندان تماس بگیرم. اما ناباورانه می بیند نگهبان بشکلی توهین آمیز بی اعتنایی
می کند و نمی خواهد به درون زندان راه اش دهد. بهناز برای اش توضیح می دهد: برادر محترم! حاج آقا رحمانی،
رئیس زندان، خودشان شخصاً قول این ملاقات را به من داده اند، فلان روز و فلان جا. بر خواسته اش پافشاری
می کند: لطفاً با ایشان تماس بگیرید. از راه دوری آمده ام. بین شان بگومگو درمی گیرد و نگهبان نخست
تهدیدش می کند و بعد با عصبانیت و کینه ، دکمه ی در را فشار می دهد. درِ ورودیْ آهنی و الکترونیکی است.
سر بهناز در برابر چشمان وحشت زده ی کودک خردسال اش، در میان جداره های آهنی، فشرده و له می شود.
مادر و پدرم، چند روز پس از این فاجعه، از نگهبان زندان شکایت می کنند و کار به دادگاه می کشد.
4
- بعد از آن همه دادگاه رفتن ها و دوندگی ها و زجرکشیدن ها، نگهبان را تنها به دادنِ دیه محکوم می کنند
مادر... می فهمی؟ فقط دادنِ دیه... گفتم این دیه تو سرتان بخورد... ارزانی خودتان... دختر دلبندمان را
کشته اید و حالا می خواهید دیه بگیریم؟ آه، چه حالی داشتیم آن روزها مادر... هیچ کس، هیچ کس نمی تواند
این را بفهمد... دخترت را فقط برای ملاقات با برادر زندانی اش، به این سادگی بکُشند و بعد طلبکارانه از تو
بخواهند که با گرفتن دیه، همه چیز را فراموش کنی...
نگهبانان زندان، از پاسداران بودند و بخشی از آن ها کینه و نفرت عجیبی نسبت به زندانیان و بستگان شان
داشتند و رفتارشان بسیار توهین آمیز و وحشتناک خشن بود.
مادر همه ی برگه ها و حکم ها را نگهداشته بود. برگه ی مشخصات نهگبان زندان را نشانم داد.
نام اش، محمدرضا جبلی بود؛ فرزند اسد، متولد 1۳4۰ ، دارای شناسنامه شماره ۷۸ صادره از شهریار، عضو
بسیج، ساکن شهریار، مأمور به خدمت در زندان قزلحصار. در آن هنگام که در زندان نگهبانی می داده،
بیست ویک ساله بوده است.
ر ا برای شان خواندند » شعبه 141 دادگاه کیفری یک پاسداران مرکز « نمی دانم مادر و پدرم هنگامی که حکم
و به دست شان دادند چه حالی داشتند:
در مجموع خانم مراجعه کننده هم در این رابطه ظاهراً بی تقصیر نبوده است زیرا اولاً آن درب اصلاً محل «
مراجعه افراد عادی نبوده و می بایست از درب دیگری مراجعه می کرده و ثانیاً با تحقیقی که به عمل آمده
درب برقی به هنگام بسته شدن دارای صدای نسبتاً زیادی است که در اثر اصطکاک بر روی ریل به وجود
می آید و به صورت آهسته بسته می شود و بطوری سرعت ندارد که فرصت انجام عمل را با سرعت زیاد
»... خودش سلب نماید... با لحاظ این تخلفات از ناحیه خانم مراجعه کننده
مادر همیشه می گفت و تأکید می کرد: این قتلِ عمد بوده است، مگر می شود انسانی بالغ و عاقل، آن هم زنی
همچون بهناز، تحصیل کرده و مستقل و سرپرستاری موفق و دارای خانواده و یک زندگی مرفه، با دیدن بسته
شدن در، به عمد و بدون هیچ واکنشی، همانجا بایستد تا سرش میان جداره های آهنی له شود؟ آن هم در
برابر چشمان دختر خردسال اش؟!
بعدها، درون زندان، یکی از دوستان زندانی که شاهد بخشی از آن قتل فجیع بود، برایم گفت:
حاج داوود رحمانی من و یکی از زندانیان را وادار کرد جسد را در حیاط زندان جابجا کنیم. و برانکاردی را که
بهناز روی آن بود، آتش زنیم. حاج داوود گفته بود برانکارد را آتش بزنید زیرا که خونِ رویِ آن نجس است.
5
***
سی و دو سال از آن دوران گذشته است و هر سال با فرا رسیدن روزهای آخر اسفند و نزدیک شدن به نوروز،
حالم آشفته و دگرگون می شود. به بهناز، به خواهرم، به فرزندانش، نیما و نیلوفر، به مادر و پدرم می اندیشم...
به همه ی کسانی که عزیزان و جگرگوشه ه اشان را از دست داده اند... به درد و خشمی می اندیشم که از آن
دوران به بعد جزئی از من شده است، خشمی که مدام باید مهارش می کردم...
سال هاست که دیگر در من کینه و انتقامی نیست چرا که با این ها نه حقی ستانده می شود و نه دردی درمان
می یابد. هیچ جامعه ای با کینه و انتقام و خشونت به بهروزی و خوشبختی نمی رسد و تنها فاجعه های انسانی
پی درپی تکثیر خواهند شد. اما نمی توانم پنهان کنم که هنوز و هر سال، در چنین روزهایی، می خواهم با
تمام وجودم این خشم مهار شده و دردِ خانه کرده در جانم را فریاد بزنم...
آه، بهناز، خواهرم...
شهنام شرقی
پانویس ها:
از احمد شاملو » مرثیه « * برگرفته از شعر
** دختر خواهرم، در پی آسیب روحی که از این فاجعه دیده است، همچنان، پس از گذشت سی و دو سال،
حاضر نیست در این باره صحبت کند. او تنها شاهد ماجرا است.


بهناز، خواهرم، ما همچنان دوره می کنیم شب را و روز را، هنوز را |

بهناز، خواهرم، ما همچنان دوره می کنیم شب را و روز را، هنوز را

http://www.iranglobal.info/node/44741



Gozareshgar
info@gozareshgar.com